Preparaty białek serwatkowych jak sama nazwa sugeruje pozyskiwane są z serwatki, która jest produktem ubocznym powstającym przy produkcji serów podpuszczkowych, twarogów oraz kazeiny micelarnej z mleka. Dzięki rozwojowi technik odzyskiwania substancji za pomocą specjalistycznych membran o różnej średnicy szczelin, możliwe stało się wydzielanie tych niezwykle cennych białek na większą skalę w formie koncentratów (WPC – whey protein concentrate).

Koncentratem białek serwatkowych nazywamy taki produkt, który w suchej masie (bez uwzględniania towarzyszącej mu wody) zawiera nawet do 80% białka. Dzięki wykorzystaniu zaawansowanych metod technologicznych, możliwe jest wielokrotne zagęszczenie białek i częściowe oddzielenie ich od innych towarzyszących substancji tj. cukier mleczny – laktoza i sole mineralne. Dla porównania w 100 g mleka, serwatki, WPC-80 znajduje się odpowiednio: 0,6g; 1g; 80 g białek serwatkowych.

Membrany służące od oddzielania białek od reszty składników, można przyrównać do sita o oczkach na tyle małych, że mogą się na nich osadzać proteiny, ale jednocześnie na tyle dużych, że przepuszczają wszystkie inne substancje rozpuszczone w wodzie. W ten sposób po takim rozdziale i wysuszeniu otrzymujemy tylko wysoce skoncentrowany, najcenniejszy produkt.

Białka serwatkowe pod względem składu, charakteryzują się wysoką zawartością niezbędnych aminokwasów siarkowych metioniny i cysteiny, ale także lizyny i tryptofanu. Z perspektywy dietetyki sportowej niezmiernie ważna jest wysoka zawartość aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach bocznych (BCAA): leucyny, waliny i izoleucyny, które naturalnie występują tutaj w optymalnych dla ich aktywności proporcjach tj. 2:1:1. L-leucyna jest szczególnie ważna gdyż nie tylko hamuje katabolizm mięśniowy, ale dodatkowo pobudza syntezę białek, wspomaga regenerację tkanki mięśniowej, ale również skóry i kości, a także ogranicza produkcję hormonu stresu – kortyzolu, powstrzymującego przyrost masy mięśniowej. Wyniki badań wskazują, iż BCAA skutecznie aktywują kinazę mTOR, tzw. ssaczy cel rapamycyny, której funkcją jest regulacja wzrostu, proliferacji komórkowej, oraz procesów transkrypcji i translacji stymulujących anabolizm.
Białka serwatkowe są łatwostrawne i wysoce przyswajalne. Koncentraty białek serwatkowych WPC dodawane są powszechnie do produktów przeznaczonych dla niemowląt, sportowców i rekonwalescentów, w celu podniesienia wartości dietetycznej takich wyrobów. W licznych próbach klinicznych udowodniono, iż regularne spożywanie koncentratu białek serwatkowych silnie wpływa na produkcję glutationu w organizmie. Glutation jest peptydem produkowanym we wszystkich organizmach roślin i zwierząt jednak u ssaków i przede wszystkim u ludzi pełni rolę kluczową. Glutation jest najważniejszym przeciwutleniaczem chroniącym komórki przed uszkodzeniami wywołanymi przez wolne rodniki i reaktywne formy tlenu. W formie zredukowanej (GSH) zabezpiecza błony komórkowe, DNA i białka organizmu przed mutacjami. Udowodniono, iż sześciomiesięczna suplementacja WPC już w ilości 30 g/dzień, skutkowała wzrostem stężenia glutationu we krwi oraz znaczną poprawą ogólnego stanu zdrowia i kondycji, szczególnie u osób narażonych na stan wyniszczenia i kacheksji.
Białka serwatkowe są większą grupą w skład której wchodzi cała gama protein pełniących funkcje biologicznie aktywne. W skład WPC wchodzą przede wszystkim czterech główne białka: β- laktoglobulina, α-laktoalbumina, immunoglobuliny (przeciwciała), albumina osocza oraz wiele innych występujących w mniejszych ilościach, w tym duża liczba enzymów.

Głównym komponentem białek serwatkowych jest β-laktoglobulina (BLG). Odpowiada ona za przenoszenie wielu ważnych dla funkcjonowania organizmu związków tj. retinol, kwasy tłuszczowe, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, cholesterol. Jest ona bardzo skutecznym nośnikiem witaminy D w produktach beztłuszczowych.

α-laktoalbumina (ALA) jest drugą najliczniejszą frakcją białek serwatkowych. Zawiera dużą ilość aminokwasów niezbędnych, takich jak: lizyna, cystyna, tryptofan. Jest białkiem o wysokiej wartości biologicznej. ALA ma naturalną zdolność do chelatowania metali oraz jest nośnikiem wapnia. Ponadto wykazuje właściwości bakteriobójcze przeciwko licznym bakteriom w tym E. coli O127. W połączeniu z kwasem oleinowym (główny składnik oliwy z oliwek) tworzy kompleks o potwierdzonej aktywności przeciwnowotworowej HAMLET (Human α-lactalbumin Made Lethal to Tumor cells) i BAMLET (bovine α-lactalbumin Made Lethal to Tumor cells).

Nie bez znaczenia (szczególnie dla cierpiących na chorobę wrzodową) jest fakt, że spożywanie α-laktoalbuminy wykazuje efekt ochronny względem błony śluzowej żołądka i zwiększa aktywność buforującą, regulującą nadmiar kwasów żołądkowych. Badania wykazały, że u pacjentów podatnych na stres, dieta wzbogacona w ALA prowadziła do wzrostu stosunku tryptofanu do innych aminokwasów w osoczu, co sprzyja jego przyswajaniu przez mózg. Jednocześnie obniżeniu ulegał poziom kortyzolu oraz zmniejszała się częstość i nasilenie zachowań depresyjnych towarzyszących silnemu stresowi. Autorzy badań sugerują, że takie działanie białka jest spowodowane ich stymulującym wpływem na produkcję serotoniny w mózgu.

Laktoferyna (LF) stanowi około 1% białek serwatkowych. Wykazuje zdolność do łączenia się z jonami żelaza, a takie kompleksy charakteryzują się wysoką przyswajalnością przez organizm, co wykorzystuje się przy sporządzaniu preparatów żelaza o zwiększonym wchłanianiu. LF zwiększa także biodostępność innych metali, takich jak mangan i cynk. W wielu badaniach potwierdzono jej wybitne właściwości bakteriobójcze, antywirusowe, przeciwgrzybiczne i przeciwpasożytnicze. Podawana doustnie stymuluje zarówno lokalną odpowiedź immunologiczną jak i odpowiedź ogólnoustrojową. LF po spożyciu doustnym stymuluje produkcję przeciwciał Ig A oraz Ig G, wydzielanie niektórych cytokin, wzrost liczby oraz aktywację komórek B, T i NK w jelicie, śledzionie oraz krwi obwodowej, stymuluje dojrzewanie limfocytów. Wyjątkowość LF obrazuje fakt, iż zabijając bakterie patogenne jednocześnie wspomaga namnażanie się symbiotycznych bakterii probiotycznych Lactobacillus i Bifidobacterium

Białka wchodzące w skład WPC (kocnetrat białek serwatkowych) stanowią źródło bioaktywnych peptydów. Takie fragmenty składają się najczęściej z połączeń 3-20 aminokwasów są produkowane w wyniku działania m.in. enzymów trawiennych, a następnie oddziałują z licznymi receptorami i wpływają na funkcje fizjologiczne w organizmie. Do tej pory potwierdzono, że peptydy białek serwatkowych mogą modulować odpowiedź odpornościową, działać przeciwbakteryjnie, przeciwutleniająco. Co ważne jedną z najczęściej obserwowanych aktywności peptydowych jest zdolność do obniżania ciśnienia krwi i regulowania poposiłkowego poziomu glukozy.

do góry
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl